Αντιλαμβάνονται ο σκύλος και η γάτα όταν πενθούμε; Τι λέει η επιστήμη για τη σχέση των ζώων με τη θλίψη μας
04/02/2026
Όσοι ζούμε με σκύλους ή γάτες το έχουμε νιώσει:
στις δύσκολες στιγμές, όταν πενθούμε ή νιώθουμε βαθιά θλίψη, το ζώο μας φαίνεται να «κολλάει» πάνω μας, να αλλάζει συμπεριφορά, να γίνεται πιο ήσυχο ή πιο τρυφερό.
Είναι απλώς η ιδέα μας;
Ή υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από αυτό που διαισθητικά νιώθουμε;
Η απάντηση είναι: ναι, υπάρχει.
Πώς αντιλαμβάνονται τα ζώα τα ανθρώπινα συναισθήματα;
Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι τόσο οι σκύλοι όσο και οι γάτες δεν είναι συναισθηματικά “τυφλά” πλάσματα. Αντίθετα, μπορούν να αντιλαμβάνονται αλλαγές στη συναισθηματική μας κατάσταση μέσα από:
*εκφράσεις προσώπου
*τόνο φωνής
*στάση σώματος
*οσμές που σχετίζονται με στρες ή έντονα συναισθήματα
Το πένθος, άλλωστε, δεν είναι κάτι «αόρατο». Αλλάζει ολόκληρη τη συμπεριφορά και τη φυσιολογία μας — και αυτά τα σήματα τα ζώα τα διαβάζουν εξαιρετικά καλά.
Οι σκύλοι και η ανθρώπινη θλίψη
Οι σκύλοι είναι από τα πιο καλά μελετημένα ζώα σε σχέση με τον άνθρωπο.
Τι δείχνουν οι μελέτες;
Οι σκύλοι αναγνωρίζουν διαφορετικά ανθρώπινα συναισθήματα, όπως χαρά, θυμό και λύπη, τόσο από το πρόσωπο όσο και από τη φωνή.
Δεν σταματούν στην αναγνώριση: προσαρμόζουν ενεργά τη συμπεριφορά τους.
Σε καταστάσεις ανθρώπινης θλίψης ή στρες, πολλοί σκύλοι:
πλησιάζουν περισσότερο τον άνθρωπο
δείχνουν πιο ήρεμοι
μειώνουν το παιχνίδι
εμφανίζουν συμπεριφορές «παρηγοριάς»
Ο ρόλος της όσφρησης
Έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι μπορούν να ανιχνεύσουν το ανθρώπινο στρες μέσω οσμών, δηλαδή χημικών αλλαγών στο σώμα μας όταν πενθούμε ή είμαστε συναισθηματικά φορτισμένοι.
Με απλά λόγια:
ο σκύλος δεν «μαντεύει» ότι είσαι λυπημένος — το αισθάνεται.
Και οι γάτες; Μύθος ή αλήθεια ότι «δεν καταλαβαίνουν»;
Οι γάτες συχνά παρεξηγούνται ως ψυχρές ή αδιάφορες. Η επιστήμη όμως λέει κάτι διαφορετικό.
Τι γνωρίζουμε σήμερα;
Οι γάτες μπορούν να συνδυάζουν οπτικά και ακουστικά σήματα για να καταλάβουν τη συναισθηματική κατάσταση ενός ανθρώπου.
Αλλάζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με το συναίσθημα που αντιλαμβάνονται:
πλησιάζουν περισσότερο
ζητούν επαφή
ή, αντίθετα, αποσύρονται όταν το περιβάλλον είναι συναισθηματικά «βαρύ»
Πένθος μέσα στο σπίτι
Μελέτες και παρατηρήσεις δείχνουν ότι οι γάτες:
εμφανίζουν σημάδια θλίψης όταν χάνεται ένα άλλο κατοικίδιο
παρουσιάζουν αλλαγές σε όρεξη, ύπνο και ανάγκη για επαφή
Αυτό δείχνει ότι δεν αντιλαμβάνονται μόνο τη δική τους απώλεια, αλλά και τη συναισθηματική ατμόσφαιρα του ανθρώπου που πενθεί.
Καταλαβαίνουν τα ζώα το πένθος όπως εμείς;
Εδώ η επιστήμη είναι προσεκτική.
Δεν μπορούμε να πούμε ότι:
τα ζώα κατανοούν την έννοια του «θανάτου» ή του «πένθους» με τον ανθρώπινο, γνωστικό τρόπο.
Μπορούμε όμως να πούμε με βεβαιότητα ότι:
αντιλαμβάνονται τη θλίψη
αντιδρούν σε αυτή
επηρεάζονται συναισθηματικά από τις αλλαγές μας
Και αυτό από μόνο του είναι βαθιά συγκινητικό.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς;
Όταν πενθούμε και το ζώο μας:
κάθεται δίπλα μας
μας ακουμπά
αλλάζει ρυθμούς
«δεν μας αφήνει»
δεν είναι τυχαίο.
Δεν «καταλαβαίνει» το πένθος όπως το ορίζουμε εμείς —
αλλά καταλαβαίνει εμάς.
Και ίσως αυτό να είναι αρκετό.
στις δύσκολες στιγμές, όταν πενθούμε ή νιώθουμε βαθιά θλίψη, το ζώο μας φαίνεται να «κολλάει» πάνω μας, να αλλάζει συμπεριφορά, να γίνεται πιο ήσυχο ή πιο τρυφερό.
Είναι απλώς η ιδέα μας;
Ή υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από αυτό που διαισθητικά νιώθουμε;
Η απάντηση είναι: ναι, υπάρχει.
Πώς αντιλαμβάνονται τα ζώα τα ανθρώπινα συναισθήματα;
Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι τόσο οι σκύλοι όσο και οι γάτες δεν είναι συναισθηματικά “τυφλά” πλάσματα. Αντίθετα, μπορούν να αντιλαμβάνονται αλλαγές στη συναισθηματική μας κατάσταση μέσα από:
*εκφράσεις προσώπου
*τόνο φωνής
*στάση σώματος
*οσμές που σχετίζονται με στρες ή έντονα συναισθήματα
Το πένθος, άλλωστε, δεν είναι κάτι «αόρατο». Αλλάζει ολόκληρη τη συμπεριφορά και τη φυσιολογία μας — και αυτά τα σήματα τα ζώα τα διαβάζουν εξαιρετικά καλά.
Οι σκύλοι και η ανθρώπινη θλίψη
Οι σκύλοι είναι από τα πιο καλά μελετημένα ζώα σε σχέση με τον άνθρωπο.
Τι δείχνουν οι μελέτες;
Οι σκύλοι αναγνωρίζουν διαφορετικά ανθρώπινα συναισθήματα, όπως χαρά, θυμό και λύπη, τόσο από το πρόσωπο όσο και από τη φωνή.
Δεν σταματούν στην αναγνώριση: προσαρμόζουν ενεργά τη συμπεριφορά τους.
Σε καταστάσεις ανθρώπινης θλίψης ή στρες, πολλοί σκύλοι:
πλησιάζουν περισσότερο τον άνθρωπο
δείχνουν πιο ήρεμοι
μειώνουν το παιχνίδι
εμφανίζουν συμπεριφορές «παρηγοριάς»
Ο ρόλος της όσφρησης
Έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι μπορούν να ανιχνεύσουν το ανθρώπινο στρες μέσω οσμών, δηλαδή χημικών αλλαγών στο σώμα μας όταν πενθούμε ή είμαστε συναισθηματικά φορτισμένοι.
Με απλά λόγια:
ο σκύλος δεν «μαντεύει» ότι είσαι λυπημένος — το αισθάνεται.
Και οι γάτες; Μύθος ή αλήθεια ότι «δεν καταλαβαίνουν»;
Οι γάτες συχνά παρεξηγούνται ως ψυχρές ή αδιάφορες. Η επιστήμη όμως λέει κάτι διαφορετικό.
Τι γνωρίζουμε σήμερα;
Οι γάτες μπορούν να συνδυάζουν οπτικά και ακουστικά σήματα για να καταλάβουν τη συναισθηματική κατάσταση ενός ανθρώπου.
Αλλάζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με το συναίσθημα που αντιλαμβάνονται:
πλησιάζουν περισσότερο
ζητούν επαφή
ή, αντίθετα, αποσύρονται όταν το περιβάλλον είναι συναισθηματικά «βαρύ»
Πένθος μέσα στο σπίτι
Μελέτες και παρατηρήσεις δείχνουν ότι οι γάτες:
εμφανίζουν σημάδια θλίψης όταν χάνεται ένα άλλο κατοικίδιο
παρουσιάζουν αλλαγές σε όρεξη, ύπνο και ανάγκη για επαφή
Αυτό δείχνει ότι δεν αντιλαμβάνονται μόνο τη δική τους απώλεια, αλλά και τη συναισθηματική ατμόσφαιρα του ανθρώπου που πενθεί.
Καταλαβαίνουν τα ζώα το πένθος όπως εμείς;
Εδώ η επιστήμη είναι προσεκτική.
Δεν μπορούμε να πούμε ότι:
τα ζώα κατανοούν την έννοια του «θανάτου» ή του «πένθους» με τον ανθρώπινο, γνωστικό τρόπο.
Μπορούμε όμως να πούμε με βεβαιότητα ότι:
αντιλαμβάνονται τη θλίψη
αντιδρούν σε αυτή
επηρεάζονται συναισθηματικά από τις αλλαγές μας
Και αυτό από μόνο του είναι βαθιά συγκινητικό.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς;
Όταν πενθούμε και το ζώο μας:
κάθεται δίπλα μας
μας ακουμπά
αλλάζει ρυθμούς
«δεν μας αφήνει»
δεν είναι τυχαίο.
Δεν «καταλαβαίνει» το πένθος όπως το ορίζουμε εμείς —
αλλά καταλαβαίνει εμάς.
Και ίσως αυτό να είναι αρκετό.
